Praca w szkole artystycznej

Niestety corocznie zatrudniany jestem tylko na podstawie umowy o dzieło, w tym roku na okres całego roku (z wakacjami włącznie), ale w poprzednich latach umowa obejmowała okres 1 września – 30 czerwca. Liczba moich godzin rokrocznie rośnie, obecnie wynosi 14 godz. tygodniowo. Nauczam dwóch przedmiotów. Jeśli chodzi o moje wykształcenie - jestem magistrem sztuki po Akademii Muzycznej z ukończonym niezbędnym kursem pedagogicznym. Dodatkowo kontynuuję na Uniwersytecie studia dzienne licencjackie na kierunku pedagogika. Za kilka miesięcy będę mieć już obronę. Dyrekcja mojej szkoły zapewnia mnie, iż nawet zatrudnienie mnie na podstawie umowy o pracę, nie umożliwiłoby mi w tej szkole rozpoczęcia drogi awansu zawodowego. Chciałem dowiedzieć się, czy w opisanej przeze mnie sytuacji, nawet przy zatrudnieniu na podstawie umowy o dzieło, mam jakieś szanse na „zrobienie” awansu poza moją szkołą? A może moja dyrekcja działa niezgodnie z prawem? Proszę o pomoc i doradzenie, gdzie powinienem się zwrócić. Ja i inni nauczyciele w naszej szkole czujemy się bezradni.

ODPOWIEDŹ

Jeżeli nauczyciel szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej zostanie zatrudniony na podstawie umowy o pracę, co najmniej na 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć na danym stanowisku, będzie mógł rozpocząć ścieżkę awansu zawodowego zgodnie z Kartą Nauczyciela.

Uzasadnienie:

Zasady zatrudniania nauczycieli oraz ich prawa i obowiązki uzależnione są od rodzaju szkoły i placówki. W szkole publicznej podstawowym aktem prawnym regulującym te zasady jest Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (DzU z 2006 r. nr 97, poz. 674, z późn. zm.). W przypadku natomiast szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych (tak należy traktować wskazaną prywatną szkołę artystyczną prowadzoną przez osobę prawną) obowiązują tylko niektóre jej przepisy. Pozostałe zasady określa Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94, z późn. zm.).

Nauczyciele szkół niepublicznych o uprawnieniach szkoły publicznej objęci są przepisami dotyczącymi awansu zawodowego, pod warunkiem, że są zatrudnieni, co najmniej na 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć.

W przypadku jednak, jeżeli są zatrudnieni w kilku szkołach, a w żadnej z tych szkół nie są zatrudnieni w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, łącznie jednak wymiar ich zajęć stanowi co najmniej 1/2 pensum, mogą realizować awans zawodowy. W takim przypadku organ sprawujący nadzór pedagogiczny wyznacza dyrektora szkoły, który wykonuje czynności związane z odbywaniem stażu przez nauczyciela, w tym powołuje opiekuna stażu, dokonuje oceny dorobku zawodowego nauczyciela oraz wskazuje nauczycielowi właściwego dyrektora szkoły lub właściwy organ do złożenia wniosku odpowiednio o postępowanie kwalifikacyjne lub egzaminacyjne.

Przez „zatrudnienie” należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę lub przez mianowanie. Zatem jeżeli nauczyciele wykonują obowiązki na podstawie umów cywilnoprawnych (umowy o dzieło lub umowy zlecenia) nie ma mowy o rozpoczęciu ścieżki awansu zawodowego. Nie wolno jednak zastąpić umowy o pracę umową cywilną przy zachowaniu warunków charakterystycznych dla zatrudnienia pracowniczego. Zakaz taki wynika z art. 22 kodeksu pracy. Ważne, aby takie umowy cywilne nie zawierały cech charakterystycznych dla umów o pracę i nie były wykonywane na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Jeżeli zatem nauczyciel w prywatnej szkole artystycznej o uprawnieniach szkoły publicznej (tak jak w opisanej sytuacji) wykonuje pracę na podstawie umowy o dzieło, ale w warunkach charakterystycznych dla umów o pracę, może żądać ustalenia istnienia stosunku pracy przez sąd. Proponuję jednak wcześniej zgłosić swoje zastrzeżenia do podmiotu lub organu, z którym nawiązano umowę. Dla celów dowodowych w ewentualnym późniejszym postępowaniu sądowym – w formie pisemnej.

Dariusz Skrzyński – prawnik, specjalista z zakresu prawa oświatowego, prawa pracy i prawa autorskiego.