Pedagog szkolny

Szkoła nie respektuje postanowień poradni, twierdząc, że bez zaświadczenia nic nie może zrobić. Od syna dowiaduję się, że został wezwany przez pedagoga szkolnego, który rozmawiał z nim o sprawach rodzinnych. Czy pedagog ma prawo robić to bez mojej obecności? Zadzwonił też do mnie i powiedział, że syn nie chce współpracować i „pokazuje fochy”. Przecież jest chyba od tego, aby właśnie umieć z takimi dziećmi rozmawiać. Natomiast nauczyciele twierdzą, że syn jest grzeczny, tylko ma problemy z ortografią. Pedagog zapowiedział, że może powiadomić kuratora dziecięcego, ponieważ, że za dużo pracuję i nie zajmuję się dzieckiem (dziecko jest pod opieką babć, a sama go wychowuję, muszę pracować, ale robię co mogę).

ODPOWIEDŹ

Poradnia wydaje opinię na pisemny wniosek rodziców.

1 lutego 2011 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (DzU z 2010 r. nr 228, poz. 1488). Z § 4 ust. 2, 3 i 8 wynika, że na pisemny wniosek rodziców poradnia wydaje opinię w sprawach związanych z kształceniem i wychowaniem dziecka oraz informację o wynikach diagnozy przeprowadzonej w poradni. Opinia poradni zawiera diagnozę poziomu rozwoju, w tym indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka, a także opis mechanizmów wyjaśniających funkcjonowanie dziecka, jak również zalecane formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej (§ 4 ust. 6 pkt 5 i 6). Na pisemny wniosek rodziców, poradnia przekazuje kopię opinii do szkoły (§ 4 ust. 7).

Nauczyciel, na podstawie opinii, dostosowuje wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb ucznia.

Nauczyciel jest obowiązany, na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, dostosować wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia, u którego stwierdzono zaburzenia i odchylenia rozwojowe lub specyficzne trudności w uczeniu się, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom. Obowiązek ten nakłada na nauczyciela § 6 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (DzU z 2007 r. nr 83, poz. 562). W tym brzmieniu § 6 obowiązuje do 31 sierpnia 2011 r. Po tej dacie, na mocy rozporządzenia zmieniającego z dnia 17 listopada 2010 r. (DzU z 2010 r. nr 228, poz. 1491), § 6 otrzyma nowe brzmienie, które znajdzie zastosowanie w gimnazjach od roku szkolnego 2011/2012, natomiast w szkołach podstawowych i ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych w kolejnym roku szkolnym. Nowe brzmienie § 6 jest korzystniejsze od obecnego dla uczniów i ich rodziców, gdyż w ust. 1 nakłada na nauczyciela obowiązek indywidualizowania pracy z uczniem na obowiązkowych i dodatkowych zajęciach edukacyjnych, odpowiednio do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Przy czym przepis nie wymaga stosownej opinii poradni. Opinia jest wymagana do dostosowania wymagań edukacyjnych.

Przepisy nie wymagają uzyskania zgody rodziców na przeprowadzenie przez pedagoga szkolnego rozmowy z uczniem lub obecności rodziców przy tej rozmowie.

Pod tym względem pedagog szkolny nie jest inaczej traktowany niż pozostali nauczyciele, w tym wychowawca. Jednym z zadań pedagoga jest rozpoznawanie indywidualnych potrzeb ucznia oraz analizowanie przyczyn niepowodzeń szkolnych. Rozmowa pedagoga z uczniem może służyć realizacji tego zadania. Zgody rodziców wymaga natomiast objęcie ucznia zajęciami dydaktyczno-wyrównawczymi, zajęciami psychoedukacyjnymi oraz nauką w klasie wyrównawczej lub klasie terapeutycznej. Wynika to z § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (DzU z 2003 r. nr 11, poz. 114). W prawdzie z dniem 1 lutego 2011 r. Rozporządzenie to zostało zastąpione nowym rozporządzeniem (DzU z 2010 r. nr 228, poz. 1487), jednakże przez czas uzależniony od typu szkoły pomoc psychologiczno-pedagogiczna będzie udzielana na zasadach określonych w rozporządzeniu uchylonym. Przykładowo w gimnazjach ogólnodostępnych nowe zasady zaczną obowiązywać od roku szkolnego 2011/2012, natomiast w szkołach podstawowych i ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych dopiero od roku szkolnego 2012/2013.

Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolne. Tak stanowi § 3 w obydwóch rozporządzeniach.

Szkoła ma obowiązek zawiadamiania sądu opiekuńczego o niewłaściwym wykonywaniu władzy rodzicielskiej.

Obowiązek ten wynika z art. 572 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 1964 r. nr 43, poz. 296, z późn. zm.). Sąd opiekuńczy może zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego (art. 570¹).

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (DzU z 1964 r. nr 9, poz. 59, z późn. zm.) w art. 109 stanowi, że jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenie. W szczególności może zobowiązać rodziców do określonego postępowania lub skierować ich do placówek albo specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń. Może także poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego. Jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej (art. 111 § 1).

Krystyna Więcławska-Stysz – prawnik, zajmuje się prawem pracy i prawem oświatowym.