Odwołanie dyrektora szkoły

Czy mogą tu być zastosowane uregulowania Kodeksu pracy dotyczące utraty zaufania, czy tylko ustawa o systemie oświaty?

ODPOWIEDŹ

Odwołanie ze stanowiska dyrektora należy do kompetencji organu prowadzącego. Jest to możliwe tylko w przypadkach określonych w przepisie art. 38 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). W szczególnych sytuacjach (gdy odwołanie następuje w ciągu roku szkolnego) konieczna jest również opinia kuratora oświaty.

Przyczyny odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce publicznej zostały określone w komentowanym przepisie w sposób wyczerpujący. Tym samym wykluczone jest odwołanie dyrektora z zajmowanej funkcji umotywowane w jakikolwiek inny sposób lub dokonane w innym trybie.

1. Pierwszą możliwością odwołania ze stanowiska jest złożenie przez dyrektora szkoły rezygnacji za trzymiesięcznym wypowiedzeniem.

2. Druga możliwość odwołania bez wypowiedzenia z funkcji dyrektora szkoły wiąże się z ustaleniem albo negatywnej oceny w zakresie spraw administracyjno-finansowych, albo w zakresie pozostałej działalności, albo w obu tych obszarach łącznie.

Organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje dyrektora w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania następujących zadań:

a) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;

b) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;

c) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.

3. Trzecia możliwość odwołania występuje w związku z niewykonaniem przez dyrektora szkoły polecenia kuratora oświaty usunięcia uchybień związanych z nieprzestrzeganiem przepisów ustawy o systemie oświaty.

4. Czwarta możliwość odwołania z funkcji dyrektora szkoły dotyczy zaistnienia przypadków szczególnie uzasadnionych w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Przepisy nie rozstrzygają, jakie sytuacje należy uznać, jako „przypadki szczególnie uzasadnione”, dlatego trudno jednoznacznie wskazać powody, które uzasadniałyby takie działanie. „Przypadek szczególnie uzasadniony” nie może być utożsamiany wyłącznie z sytuacjami dającymi podstawę do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora jest wystarczające do zastosowania tej formy odwołania, a jedynie takie, które powoduje konieczność natychmiastowego zaprzestania spełniania tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Musi to być okoliczność, która uniemożliwia nauczycielowi sprawowanie funkcji z przyczyn od niego niezależnych lub leżących po jego stronie, powodując, że placówka zostaje pozbawiona kierownictwa – co uniemożliwia prawidłowe jej funkcjonowanie.

UWAGA!!!

Uchybienia w zakresie rachunkowości, czy organizacji pracy szkoły nie mogą stanowić „przypadku szczególnie uzasadnionego”. Podstawą odwołania z funkcji w związku z zaistnieniem „szczególnie uzasadnionych przypadków” nie jest więc każde naruszenie prawa przez dyrektora.

W związku z powyższym i w świetle przedstawionego stanu faktycznego, w mojej ocenie, odwołanie dyrektora z zajmowanego stanowiska możliwe jest tylko w sytuacjach określonych w przepisie art. 38 ustawy o systemie oświaty.

Dariusz Skrzyński – prawnik, specjalista z zakresu prawa oświatowego, prawa pracy i prawa autorskiego.